Het Mediaforum

Er is een ‘doorbraak’ in de onderhandelingen tussen de coalitie en de oppositiepartijen. Dat heeft voornamelijk te maken met de geschrapte plannen rondom de sociale zekerheid, waardoor Pro weer in het vizier is. Maar is het genoeg om Jesse Klavers partij gedoogpartner te gaan zien? "Op korte termijn wordt het heel lastig voor Klaver om nee te zeggen tegen deze begroting. Maar gedoogpartner gaat om afspraken over de lange termijn", reageert Hans van Soest, politiek verslaggever bij AD. Bovendien komen de Provinciale Statenverkiezingen eraan, wat kan betekenen dat de kaarten opnieuw geschud kunnen worden en er andere meerderheden nodig zijn voor de plannen. "Ik snap heel goed dat het kabinet de opties openhoudt tot die tijd", zegt Van Soest. "Rechts is niet helemaal teleurgesteld en links is blij, maar worden we blij gemaakt met een dooie mus?" vraagt presentator Renze Klamer zich af. "Ik denk dat we uit die Ajax-Feyenoord-mentaliteit moeten komen", vindt Lousewies van der Laan, directeur van Transparency International.  Aan tafel zitten Hans van Soest, Renze Klamer en Spraakmaker Lousewies van der Laan.

Voor het Amsterdamse hoofdkwartier van techbedrijf Meta vindt er een protest plaats. Journalisten en publicisten stellen dat het moederbedrijf van Facebook en Instagram zonder hun toestemming en zonder compensatie hun artikelen en boeken gebruiken als input voor het trainen van AI-modellen. Jan Slagter, directeur van Omroep MAX, meent dat Meta "aan de haal gaat" met andermans werk. "Dit is zo schimmig allemaal, we weten niet hoe het in elkaar steekt. Ik snap heel goed dat ze gaan protesteren. Het is een vorm van diefstal." Hoewel het volgens Slagter "naïef" is om te denken dat het bedrijf ermee zal stoppen, kan er wel een overeenkomst uit voortkomen. "Er is geen toestemming, geen bronvermelding en geen compensatieregeling. Daar willen we een collectieve regeling voor en dat we niet hoeven aan te geven wat wel en niet gebruikt mag worden voor AI", legt AI-expert Laurens Vreekamp uit. "Het gaat ons niet om het geld, maar om de rechten om zelf te bepalen waarover en wat we schrijven en wie daar wel en niet wat mee mag."

Het partijcongres van D66 van gisteravond verliep niet zonder horten of stoten. Waar het congres eerst werd verstoord door pro-Palestijnse demonstranten, met als gevolg dat Jetten het podium abrupt moest verlaten, was er later vooral veel aandacht voor een specifieke uitspraak van de premier. Daders van minderheden zouden 'vol op hun bek' geslagen worden, reageerde Jetten op een vraag uit het publiek. "Dit vanuit de mond van de premier, is niet verstandig", vindt Marc Veeningen, hoofdredacteur Nieuws bij Talpa. "Als premier moet je in je rol blijven." Ömer Tuzkapan, journalist voor het NRC, kijkt daar anders naar. "Ik vind het prima. Ik zou het uit de bocht vliegen noemen, maar wel lekker uit de bocht vliegen."

'Handen af van het Internationaal Strafhof.' Dat zei premier Jetten gisteren in zijn toespraak tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Hij benadrukte daarin het belang van het beschermen van de internationale rechtsorde. Tijdens zijn speech werd duidelijk dat zijn kritiek gericht was aan de VS en president Trump, die het ICC deze week nog een 'malafide instituut' noemde. Dat deed hij alleen zonder Trumps naam te noemen. "Er lijkt een vorm van acrobatiek te zijn in wat hij wel en niet wil zeggen", ziet columnist Frida Boeke. "Jetten noemt Trumps naam niet, terwijl Trump degene is die sancties oplegt aan rechters die via het Internationaal Strafhof Netanyahu proberen te vervolgen. Maar Israël wordt niet genoemd in zijn speech, terwijl het daar voornamelijk over gaat. En Rusland wordt wel genoemd." Daar is schrijver en filosoof Alicja Gescinska het mee eens. "Als je dan al spreekt, spreek dan. Als je waarden verdedigt, verdedig ze dan ten volle." Niki van der Naald, adjunct-hoofdredacteur bij de Gelderlander, vindt dat de taal ook "duidelijker en steviger mag", maar snapt het diplomatieke aspect ook. "Je staat daar wel op een ander podium, er speelt van alles. Allerlei adviseurs zullen hierover meegedacht hebben." Aan tafel zitten Niki van der Naald, Frida Boeke en Spraakmaker Alicja Gescinska.

Volgens De Telegraaf is er 'groeiende onvrede' bij de oppositie over 'Insta-premier' Jetten, omdat politieke daadkracht uitblijft.  Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia, snapt het "verwijt" en denkt dat het social mediagebruik "wel een tandje minder kan", maar denkt ook dat Jetten deze term "zal omarmen" als geuzennaam.  "Ik snap wel dat oudere mensen denken: allemaal leuk, die Insta en TikToks, maar wanneer gaan we daden zien? Ik denk dat het daar een beetje clasht", reageert Mandy Woelkens, presentator en programmamaker bij Omroep ZWART. Aan tafel zitten Daan Bonenkamp, Mandy Woelkens en Spraakmaker Kiki Schippers.

De AIVD en NIVD waarschuwen dat extreemrechts gedachtegoed genormaliseerd wordt in de media, en dat het hun taak is om daar goede duiding bij te geven. Volgens Jildou van der Bijl, hoofdredacteur van Het Parool, is dat een "steeds urgenter" vraagstuk. "Dat grijze gebied, daar zit het gevaar", stelt Van der Bijl. Bovendien is het gebruik van de verschillende termen, zoals radicaalrechts en extreemrechts, "ingewikkeld." Maar een cordon sanitaire, wat voorheen nog weleens werd ingezet, past niet meer in dit "totaal veranderde" medialandschap. "De woorden en taal moeten duidelijker geduid worden", vindt Van der Bijl. "Het wordt verbloemd waar 'remigratie' voor staat. Daar moet je partijen heel kritisch op bevragen", aldus Lindsay Mossink, hoofdredacteur van NU.nl. "Het moet duidelijk zijn wat er plaatsvindt en dat dat niet normaal is", meent Kim Putters, voorzitter van de SER.  Aan tafel zitten Lindsay Mossink, Jildou van der Bijl en Spraakmaker Kim Putters.

De accreditatie van CNN, MSNOW en Politico om verslag te doen in het Witte Huis werden abrupt afgenomen door Trump, omdat de president meent dat zij 'nepnieuws' over hem verspreiden en zich te negatief uitlaten over de Amerikaanse regering. Andere omroepen als ABC, CBS en FOX News stellen zich solidair op en doen ook geen verslag van Trumps officiële bezoeken. "De vraag is of ze zich eraan vast blijven houden", zegt Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf. "Het is schaamteloos hoe hij dit aanpakt. Er is nooit een legitieme reden om media op deze manier te weren", stelt onderzoeksjournalist Michelle Salomons. Het Witte Huis heeft ondertussen Trump TV gelanceerd, een 24-uurse livestream op YouTube, waar men 'alles' van de regering kan meekrijgen. "Hoe je het ook wendt of keert, Trump heeft de media nodig om zijn achterban te bereiken en dat zal niet alleen met dat YouTube-kanaal lukken", zegt Ullah.  Aan tafel zitten Michelle Salomons, Kamran Ullah en Spraakmaker Erik Scherder.

De demonstratie op het Malieveld van de extreemrechtse organisatie 'Wij zijn het volk' liep afgelopen zaterdag flink uit de hand. Meerdere verslaggevers zijn belaagd en geïntimideerd tijdens de mars, die ook nog eens verboden was door de gemeente. Volgens Siebe Sietsma, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws, ging het pas echt mis toen hooligans zich aansloten bij het protest. "Toen werd de sfeer agressiever." RTL Nieuws en andere nieuwsmedia zetten tegenwoordig vrij standaard extra beveiliging in voor hun verslaggevers bij dit soort demonstraties, vertelt Sietsma. "De pers wordt dan gewantrouwd. Daar hebben we last van." Elger van der Wel, online mediaspecialist, betreurt het dat verslaggevers voorheen alleen in oorlogssituaties dit soort bescherming nodig hadden. "Dit is een groot probleem."

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn voorbij, maar de koers van het kabinet is nog steeds niet helder. Gaat het kabinet over rechts? Of toch over links, nadat de BBB op de valreep de motie van wantrouwen tegen het kabinet steunde, die de PVV indiende? Jetten denkt dat er niet meer met de BBB valt te praten, maar de BBB zélf zei toch te willen blijven praten met het kabinet, ondanks de steun voor de motie van wantrouwen. "Het geeft een gevoel van stilstand", zegt journalist Margriet Brandsma. "De vraag of ze gaan samenwerken met rechtse partijen of juist met linkse partijen ligt al op tafel vanaf het moment dat dit kabinet aantrad". "De bereidheid om over je eigen schaduw heen te stappen, ontbreekt", zegt Taco Zimmerman, algemeen directeur bij AVROTROS. "Je zou natuurlijk op deelonderwerpen best wat water bij de wijn kunnen doen. Dat vind ik gewoon jammer."  Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Taco Zimmerman en Spraakmaker Berend Sommer.

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn gisteren van start gegaan. De focus lijkt daarbij vooral te liggen op de keuze van het minderheidskabinet om over links óf over rechts te gaan met hun plannen. Maar was er wel genoeg aandacht voor de inhoud? "Als je een experiment begint, zoals het verkocht wordt, start je wel vanuit de gedachte: dit is niet ideaal, maar we doen het met z’n drieën. De drie partijen zijn, zoals je merkt aan alles, helemaal niet met elkaar eens", viel politiek commentator Kees Boonman op. "D66 zit in de zieligste situatie, omdat ze bang zijn dat de JA21-onderwerpen worden omarmd. De VVD is juist weer bang dat de Pro-onderwerpen worden omarmd." Eelco Bosch van Rosenthal, adjunct-hoofdredacteur van Nieuwsuur, spreekt van "Snollebollekes-politiek", waarbij het kabinet in het zoeken naar steun "van links naar rechts" gaat. "We horen al wekenlang vanuit oppositieleiders dat het kabinet moet kiezen. Dat verhaal kennen we wel." Boonman meent dat de inhoudelijke punten daardoor overschaduwd worden. "Als je een experiment verkoopt, moet je het samen vasthouden en samen oplossen en samen de pijn delen. Maar dat wil niemand."  Aan tafel zitten Kees Boonman, Eelco Bosch van Rosenthal en Spraakmaker Marcel van der Steen.